FORUM MIŁOŚNIKÓW PISMA ŚWIĘTEGO Strona Główna FORUM MIŁOŚNIKÓW PISMA ŚWIĘTEGO
TWOJE SŁOWO JEST PRAWDĄ (JANA 17:17)

FAQFAQ  SzukajSzukaj  UżytkownicyUżytkownicy  GrupyGrupy  StatystykiStatystyki
RejestracjaRejestracja  ZalogujZaloguj  AlbumAlbum  DownloadDownload

Poprzedni temat «» Następny temat
POLSKIE PRZEKLADY PISMA SWIETEGO
Autor Wiadomość
Tomasz G 
VIP

Pomógł: 48 razy
Dołączył: 08 Kwi 2013
Posty: 4680
Poziom: 50
HP: 1244/9575
 13%
MP: 4571/4571
 100%
EXP: 117/267
 43%
Wysłany: 2022-05-19, 16:06   POLSKIE PRZEKLADY PISMA SWIETEGO

POLSKIE PRZEKLADY PISMA SWIETEGO

Najstarszym polskim wydaniem Starego i Nowego Testamentu byla Biblia krolowej Zofii, ktora powstala z inicjatywy czwartej zony Wladyslawa Jagielly. Opracowal ja w latach 1453-61 Jedrzej z Jaszowic w oparciu o Wulgate i czeskie tlumaczenia Pisma Swietego. Jedyna, w dodatku niekompletna kopia, jaka sie zachowala, spoczywa w Bibliotece Wegierskiego Kolegium Reformowanego w Szaros Patak, stad jej druga nazwa, a mianowicie Biblia Szaroszpatacka.

W sto lat pozniej ukazal sie kolejny polski przeklad calego Pisma Swietego zwany Biblia Leopolity. Pod tym imieniem kryl sie krakowski profesor Jan Nicz, ktory nie podal pelnego nazwiska z obawy przed wladzami koscielnymi, ktore w tych wiekach zakazywaly wydawania Biblii w jezykach narodowych. (1) Jego przeklad opieral sie na lacinskiej Wulgacie i tlumaczeniach czeskich, a w niewielkim stopniu na greckim tekscie Nowego Testamentu. Biblia Leopolity byla niezbyt wiernym przekladem, a jej jezyk uwazano za przedawniony juz w XVI wieku.

Pierwszym polskim przekladem z jezykow oryginalnych byla Biblia Brzeska (zwana tez Biblia Pinczowska), ktora ukazala sie w 1563 roku. (2) Tlumaczenia podjal sie sprzyjajacy Reformacji prymas Jan Laski, a dokonczyl je zespol uczonych pod kierunkiem Grzegorza Orszaka. Sponsorem tego wydania byl protestant Mikolaj Radziwill Czarny. Niestety Biblia Brzeska szybko stala sie bialym krukiem, bo jego syn, zwany Radziwillem Sierotka, nawrocony" przez jezuitow, wykupil wszystkie jej egzemplarze i spalil na rynku w Wilnie. Otrzymal za ten barbarzynski akt wiele pochwal ze strony duchownych, ktorzy chwalili jego... patriotycznego i katolickiego ducha.

Kolejnym calosciowym przekladem Pisma na jezyk polski byla Biblia Jakuba Wujka. Ksiadz J. Wujek z Wagrowca (1540-97) byl zdolnym teologiem i pisarzem. Znal greke i lacine, a takze hebrajski. Krepowaly go jednak wymagania soboru trydenckiego (1545-63), ktore pozwalaly tlumaczyc Pismo Swiete wylacznie z lacinskiej Wulgaty, co oddalalo tlumacza od jezykow oryginalnych. Jakub Wujek korzystal z nich jednak po cichu, co sygnalizowal na marginesie i w komentarzu, na czym jego tlumaczenie bardzo zyskalo. Niestety, ten wysilek w duzej mierze poszedl na marne, bo jezuiccy cenzorzy kazali usunac wszelkie odchylenia od tekstu Wulgaty. Wujek na te zmiany nie przystal, totez jego przeklad nie ukazal sie drukiem. Dopiero po jego smierci jeden z cenzorow, ks. Stanislaw Grodzicki, wprowadzil te zmiany i wydal Biblie Jakuba Wujka w 1599 roku. Mimo zbednej cenzury, ktora zepsula dzielo J. Wujka, jego scisly przeklad stanowil wielkie osiagniecie i nalezy do najpiekniejszych zabytkow literatury polskiej.

Nastepnym polskim tlumaczeniem calego Pisma Swietego z jezykow oryginalnych byla Biblia Gdanska. Praca nad nia trwala od 1600 po 1626 rok. Ten do niedawna ulubiony przeklad polskich protestantow ukazal sie drukiem w Gdansku w 1632 roku.

Jednym z ujemnych efektow zwyciestwa Kontrreformacji w Polsce byla utrata zainteresowania wydawaniem Biblii w jezyku polskim, dlatego na nowe przeklady trzeba bylo czekac blisko cztery wieki! W miedzyczasie rozbieznosc miedzy jezykiem mowionym a jezykiem wydanych na przelomie XVI/XVII wieku Biblii byla ogromna. Polski tekst Pisma Swietego potrzebowal modernizacji.

Po II wojnie swiatowej, z inicjatywy kilku profesorow Uniwersytetu Warszawskiego zrodzilo sie nowe polskie tlumaczenie. Wydawca Nowego Przekladu (zwanego tez Biblia Warszawska) bylo Brytyjskie i Zagraniczne Towarzystwo Biblijne, dzialajace w Polsce od 1814 roku. Calosc ukazala sie w 1975 roku i do dzis jest chyba najpopularniejszym polskim przekladem Pisma Swietego.

Pierwszy calosciowy katolicki przeklad od czasu Biblii Jakuba Wujka wydano z okazji tysiaclecia chrzescijanstwa w Polsce w 1966 roku. Biblia Tysiaclecia, napisana pieknym polskim jezykiem, odstapila od lacinskiej Wulgaty, opierajac sie na tekstach hebrajskich i greckich. To samo powiedziec mozna o Biblii Poznanskiej, ktora w calosci ukazala sie w 1973 roku, choc jest mniej popularna ze wzgledu na swoj kilkutomowy format.

W 1997 roku ukazal sie kolejny calosciowy przeklad Pisma Swietego zwany Biblia Warszawsko-Praska. (3) Jego autorem jest ks. prof. Kazimierz Romaniuk, wybitny biblista katolicki. Biblia ta zostala wydana przez wspomniane Towarzystwo Biblijne, choc z imprimatur Kosciola rzymsko-katolickiego.

W przygotowaniu jest miedzywyznaniowa edycja Biblii, nad ktora pracuja teolodzy niemal wszystkich polskich wyznan chrzescijanskich. Ukaze sie ona pod egida wielce zasluzonego dla polskiej kultury biblijnej Towarzystwa Biblijnego.

Ponizszy artykul pochodzi z ksiazki "Sekrety Biblii".

Alfred J. Palla

PS :

Qumran dlaczego odkrycie stulecia https://youtu.be/hM1qqVZKRc0?list=PLh226kwsF1IWXg7qmmsSWThgkT2w5a1WJ
_________________
tom68
 
     
Wyświetl posty z ostatnich:   
Odpowiedz do tematu
Nie możesz pisać nowych tematów
Nie możesz odpowiadać w tematach
Nie możesz zmieniać swoich postów
Nie możesz usuwać swoich postów
Nie możesz głosować w ankietach
Nie możesz załączać plików na tym forum
Możesz ściągać załączniki na tym forum
Dodaj temat do Ulubionych
Wersja do druku

Skocz do:  

Powered by phpBB modified by Przemo © 2003 phpBB Group
BannerFans.com
BannerFans.com
BannerFans.com
Strona wygenerowana w 0,19 sekundy. Zapytań do SQL: 14